Em đâu mua gì…liability shift.

Dạo này lướt LinkedIn thấy nhiều anh em đang ngủ ngon thì bị phát sinh giao dịch. Giật mình tỉnh giấc, cay thật. Phản ứng đầu tiên: liên hệ merchant, nơi phát sinh giao dịch, để đòi giải quyết, xong lại la lối om xòm.

Về mặt cảm xúc thì đúng. Về mặt pháp lý thì sai chỗ. 72% người dùng thẻ không phân biệt được chargeback và refund. Nên mới gọi nhầm.

Hồi làm payment, tôi xử lý hàng ngàn chargeback mỗi tháng. Câu quen nhất từ khách hàng: “Em không mua gì hết mà.” Một nửa lấy lại được. Nửa còn lại mất. Tiền đi rất nhanh, mua những thứ dễ cash out.

Nhưng chuyện ai chịu, không đơn giản như mọi người nghĩ.

Chargeback không phải refund. Refund là merchant tự nguyện trả tiền. Chargeback là ngân hàng phát hành thẻ cưỡng chế rút tiền từ merchant. Merchant bị trừ tiền trước, hỏi sau. Thắng hay thua đều tốn phí. Trung bình, cứ mỗi 1 đồng bị fraud, merchant mất 3.75 đồng khi tính cả phí xử lý, hàng mất, và nhân sự.

Còn bạn, chủ thẻ, gần như không mất gì. Visa, Mastercard đều có zero-liability policy. Giao dịch không phải của bạn, báo kịp, được hoàn. Câu hỏi không phải bạn có được hoàn không. Câu hỏi là merchant hay ngân hàng nuốt khoản đó.

Câu trả lời phụ thuộc vào một nguyên tắc: ai dùng công nghệ bảo mật kém hơn, người đó chịu. Card network gọi cái này là liability shift.

Merchant không nâng cấp máy POS lên chip? Fraud xảy ra, merchant chịu. Ngân hàng phát hành thẻ không có chip? Ngân hàng chịu. Mua online mà merchant không bật xác thực OTP (3D Secure)? Merchant chịu. Bật rồi mà vẫn bị fraud? Ngân hàng chịu, vì ngân hàng đã xác nhận “đúng chủ thẻ” mà vẫn sai.

Bên nào lười upgrade, bên đó trả tiền.

Nhưng 3DS thêm bước xác thực, thêm bước thì bớt người mua. Conversion giảm. Nên nhiều merchant tắt 3DS để checkout nhanh hơn, chấp nhận rủi ro fraud. Bật thì mất khách. Tắt thì ôm fraud.

Nên khi bạn thấy giao dịch lạ trên thẻ, đừng gọi merchant. Gọi ngân hàng phát hành thẻ. Họ mới là người có quyền khởi chargeback. Merchant không hoàn tiền qua hệ thống chargeback được. Họ chỉ là bên bị trừ.

Ngon bổ rẻ, chọn hai thôi.