Năm 1915, một ông chủ tiệm xì gà người Mỹ đánh cược 20K để đi bộ ngược từ San Francisco đến New York. 3.900 dặm. 290 ngày. Khi mới nghe, có vẻ khứa này điên.
Nhưng hóa ra đi ngược thực sự có lợi. Nghiên cứu gần đây cho thấy đi bộ ngược không chỉ giảm đau lưng mà còn cải thiện trí nhớ và khả năng giải quyết vấn đề. Vì khi đi ngược, não buộc phải vận hành theo cách khác.
Làm tôi nghĩ ngay đến Amazon.
Amazon có phương pháp gọi là Working Backwards. Đơn giản đến mức lần đầu nghe tưởng đùa: trước khi bắt đầu làm sản phẩm, họ viết một thông cáo báo chí giả định, như thể sản phẩm đã hoàn thành. Không bắt đầu từ tech stack có gì, team biết làm gì, hay deadline cho phép gì. Bắt đầu từ câu hỏi: khách hàng sẽ vui đến mức kể cho bạn bè nghe vì cái gì? Rồi mới đi ngược lại từ đó.
Bản năng con người là làm xuôi. Bắt đầu từ cái có sẵn, cái dễ, cái quen. Tư duy ngược khó hơn, tốn năng lượng hơn. Nhưng nó buộc mình hỏi đúng câu hỏi trước khi bắt tay vào làm.
Hồi ở Tiki, nhiều lần team bắt đầu từ “mình có thể build gì” thay vì “user cần gì.” Kết quả thường là feature không ai dùng. Mấy lần đau nhất là feature ra mắt rồi, số liệu phẳng lì, mới nhận ra mình giải bài sai từ đầu. Nếu viết cái press release giả trước, có khi đã thấy sớm hơn rằng chẳng có gì đáng để announce.
Ông chủ tiệm xì gà kia cuối cùng đi tới New York thật. Thắng cược. Có lẽ dọc đường ông ấy nhìn thấy nhiều thứ mà người đi xuôi bỏ qua.
Reach me if you have other perspectives, or just want to say hello.
Say something.