Kem Pikachu

Tết về nhà, trong bữa cơm gia đình, tôi lại gặp câu hỏi quen thuộc: “Chú Hưng làm nghề gì?” Nhưng product không code, không design, không sales hay marketing. Nói “tôi không làm gì cả” thì kỳ. Nhưng nói đúng thì người nhà tôi sẽ biết tôi thực sự không làm gì.

Một hôm, cháu trai tôi năm đó sáu tuổi. Nó lại hỏi tôi làm nghề gì. Tôi nhớ ra tuần trước có cho nó tiền mua kem. Nó chọn kem dâu. Cả nhà ăn và đều bảo ngoan. Tôi hỏi tại sao chọn dâu. “Vì con nghĩ cả nhà thích.”

Cũng hay, sáu tuổi mà đã biết chọn cho người khác chứ không chọn cho mình. Tôi liền lấy cái đó để giải thích cho cháu nhỏ: có những người làm kem rất giỏi, nhưng họ không biết ai sẽ ăn. Nếu cứ làm theo ý mình, có khi họ làm kem vị con gián hoặc khổ qua. Nó “Gớm!” – Nên chú đi hỏi mấy đứa nhỏ thích gì, rồi quay lại nói với bác làm kem. Chú đứng giữa chạy qua chạy lại.

Nó hiểu ngay. “Vậy chú bảo họ làm kem Pikachu được không?”

“Được. Cháu muốn thế nào?” Nó mô tả: kem ba tầng, tầng đầu màu vàng, tầng hai màu đỏ, tầng trên nữa thì… nó cũng chưa rõ.

Tôi cười. Tôi quen kiểu này lắm.

Ở công ty chú cũng vậy. Sếp muốn một tính năng “kiểu kiểu như Grab nhưng mà khác.” Engineering hỏi spec, sếp chưa biết. Tôi đứng giữa, dịch cái mơ hồ thành cái cụ thể đủ để code. Rồi đợi feedback. Rồi dịch lại.

Phần lớn thời gian làm product là dịch hoặc giả vờ không làm gì.

Nhưng câu chuyện kem có một chỗ sạch sẽ hơn thực tế. Trong câu chuyện, cháu tôi muốn kem Pikachu, bác làm kem thì làm. Ngoài đời không vậy. Đứa muốn dâu, đứa muốn sầu riêng, bác làm kem chỉ có một máy, tiền của thì có hạn, sếp bác làm kem thì muốn kem matcha vì vừa đi Nhật về. Người đứng giữa không chỉ dịch. Người đứng giữa phải chọn: phục vụ ai trước, bỏ ai lại. Rồi viết slide giải thích tại sao kem matcha là “chiến lược.” mới là quan trọng…

Và chỗ khó nhất không phải là chọn sai. Là khi mình chọn đúng cho đa số, nhưng biết rõ có một nhóm nhỏ sẽ không có kem. Biết rõ mà vẫn chọn. Rồi gọi đó là “ưu tiên.”

Tôi không chắc cháu tôi sau này có nhớ tôi làm nghề gì. Có thể nó chỉ nhớ câu chuyện về kem. Như vậy cũng được.

Phần khó thì lớn lên nó sẽ hiểu.